Beliau adl Asma’ binti Umais bin Ma’d bin Tamim bin al-Haris bin Ka’ab bin Malik bin Quhafah dipanggil dgn nama Ummu Abdillah. Beliau termasuk salah satu di antara empat akhwat mukminah yg telah mendapat pengesahan dari Rasulullah saw dgn sabdanya “Ada empat akhwat mukminah yaitu Maimunah Ummu Fadhl Salma dan Asma’.” Beliau ra masuk Islam sebelum kaum muslimin memasuki rumah bin Abi al-Arqam. Beliau adl istri pahlawan di antara sahabat yaitu Ja’far bin Abi Thalib ra sahabat yg memiliki dua sayap sebagaimana gelar yg Rasulullah saw berikan terhadap beliau. Manakala ingin mengucapkan salam kepada Abdullah bin Ja’far beliau Rasulullah saw “Selamat atas kamu wahai putra dari seorang yg memiliki dua sayap .” Asma’ ra termasuk wanita muhajirah pertama beliau turut berhijrah bersama suaminya yaitu Ja’far bin Abi Thalib menuju Habsyah. Beliau rasakan pahit getirnya hidup di pengasingan. Adapun suaminya adl juru bicara kaum muslimin dalam menghadapi raja Habsyah an-Najasi. Di bumi pengasingan tersebut beliau melahirkan tiga putra Abdullah Muhammad dan ‘Aunan. Abdullah sangat mirip dgn ayahnya sedangkan ayahnya sangat mirip dgn Rasulullah saw sehingga hal itu menggemberikan hati beliau dan menumbuhkan perasaan rindu utk melihat Rasulullah saw. Rasulullah saw bersabda kepada Ja’far “Engkau menyerupai bentukku dan juga akhlakku.” Ketika Rasulullah saw memerintahkan bagi para muhajirin utk bertolak menuju Madinah hampir-hampir Asma’ terbang krn girangnya. Inilah mimpi yg menjadi kenyataan dan jadilah kaum muslimin mendapatkan negeri mereka dan kelak mereka akan menjadi tentara-tentara Islam yg akan menyebarkan Islam dan meninggikan kalimat Allah. Begitulah Asma’ ra keluar dgn berkendaraan tatkala hijrah utk kali yg kedua dari negeri Habsyah menuju negeri Madinah. Tatkala rombongan muhajirin tiba di Madinah ketika itu pula mereka mendengar berita bahwa kaum muslimin baru menyelesaikan peperangan dan membawa kemenangan takbir pun menggema di segala penjuru krn bergembira dgn kemenangan pasukan kaum muslimin dan kedatangan muhajirin dari Habsyah. Ja’far bin Ali Abi Thalib datang disambut Rasulullah saw dgn gembira kemudian beliau cium dahinya seraya bersabda “Demi Allah aku tidak tahu mana yg lbh menggembirakan kemenangan Khaibar atau kedatangan Ja’far.” Asma’ masuk ke dalam rumah Hafshah binti Umar tatkala Nabi saw menikahinya. Tatkala itu Umar masuk ke rumah Hafshah sedangkan Asma’ berada di sisinya lalu beliau bertanya kepada Hafshah “Siapakah wanita ini?” Hafshah menjawab “Dia adl Asma’ binti Umais?” Umar bertanya “Inikah wanita yg datang dari negeri Habsyah di seberang lautan?” Asma’ menjawab “Benar.” Umar berkata “Kami telah mendahului kalian utk berhijrah bersama Rasul maka kami lbh berhak terhadap diri Rasulullah daripada kalian.” Mendengar hal itu Asma’ marah dan tak kuasa menahan gejolak jiwanya sehingga beliau berkata “Tidak demi Allah kalian bersama Rasulullah saw sedangkan beliau memeberi makan bagi yg kelaparan di antara kalian dan mengajarkan bagi yg masih bodoh di antara kalian adapun kami di suatu negeri atau di bumi yg jauh dan tidak disukai yakni Habasyah dan semua itu adl demi ketaatan kepada Allah dan Rasul-Nya.” Kemudian Asma’ ra diam sejenak selanjutnya berkata “Demi Allah aku tidak makan dan minum sehingga aku laporkan hal ini kepada Rasulullah saw kami diganggu dan ditakut-takuti hal itu juga aku akan sampaikan kepada Rasulullah saw aku akan tanyakan kepada beliau demi Allah aku tidak berdusta tidak akan menyimpang dan tidak akan menambah-nambah.” Tatkala Rasulullah saw datang maka Asma’ berkata kepadanya “Wahai Nabi saw sesungguhnya Umar berkata begini dan begitu.” Rasulullah saw bertanya kepada Umar “Apa yg telah engkau katakan kepadanya” Umar menjawab “Aku katakan begini dan begitu.” Rasulullah saw bersabda kepada Asma’ “Tiada seorang pun yg lbh berhak atas diriku melebihi kalian adapun dia dan para sahabatnya berhijrah satu kali akan tetapi kalian ahlus safinah telah berhijrah dua kali.” Akhirnya berbunga-bungalah hati Asma’ krn pernyataan Rasulullah tersebut lalu beliau sebarkan berita tersebut kepada khalayak hingga orang-orang mengerumuni beliau utk meminta penjelasan tentang kabar tersebut. Asma’ berkata “Sungguh aku melihat Abu Musa dan orang-orang yg telah berlayar mendatangiku dan menanyakan kepadaku tentang hadis tersebut maka tiada sesuatu dari dunia yg menggembirakan dan lbh besar artinya bagi mereka dari apa yg disabdakan Nabi saw kepada mereka.” Manakala pasukan kaum muslimin menuju Syam di antara ketiga panglimanya terdapat suami dari Asma’ yakni Ja’far bin Abi Thalib ra. Di sana di medan perang Allah memilih beliau di antara sekian pasukan utk mendapatkan gelar syahid di jalan Allah. Rasulullah saw mendatangi rumah Asma’ dan menanyakan ketiga anaknya mereka pun berkeliling di sekitar Rasulullah kemudian Rasulullah mencium mereka dan mengusap kepala mereka hingga kedua matanya melelehkan air mata. Berkatalah Asma’ dgn hati yg berdebar-debar menyiratkan kesedihan “Demi ayah dan ibuku apa yg membuat anda menangis? Apakah telah sampai suatu kabar kepada anda tentang Ja’far dan sahabat-sahabatnya?” Beliau menjawab “Benar dia gugur hari ini.” Asma’ tidak kuasa menahan tangisnya kemudian Rasulullah menghiburnya dan berkata kepadanya “Berkabunglah selama tiga hari kemudian berbuatlah sesukamu setelah itu.” Selanjutnya Rasulullah saw bersabda kepada keluarga beliau “Buatkanlah makanan utk keluarga Ja’far krn telah datang peristiwa yg menyibukkan mereka.” Tiada yg dilakukan oleh wanita mukminah ini melainkan mengeringkan air mata bersabar dan berteguh hati dgn mengharap pahala yg agung dari Allah. Bahkan suatu malam dia bercita-cita agar syahid sebagaimana suaminya. Terlebih-lebih tatkala beliau mendengar dari salah seorang laki-laki dari Bani Murrah bin Auf berkata “Tatkala perang tersebut demi Allah seolah-olah aku melihat Ja’far ketika melompat dari kudanya yg berwarna kekuning-kuningan kemudian beliau berperang hingga terbunuh. Beliau sebelum terbunuh berkata Wahai jannah yg aku dambakan mendiaminyaHarum semerbak baunya sejuk segar air minumnyaTantara Romawi menghampiri liang kuburnyaTerhalang jauh dari sanak keluarganyaKewajibankulah menghantamnya kala menjumpainya Kemudian Ja’far memegang bendera dgn tangan kanannya tetapi dipotonglah tangan kanan beliau kemudian beliau bawa dgn tangan kirinya akan tetapi dipotonglah tangan kirinya selanjutnya beliau kempit dgn di dadanya dengah kedua lengannya hingga terbunuh. Asma’ mendapatkan makna dari sabda Rasulullah saw yg pernah berkata kepada anaknya “Assalamualaikum wahai putra yg memiliki dua sayap.” Rupanya Allah menggantikan kedua tangan Ja’far yg terputus dgn dua sayap yg dgn keduanya beliau terbang di jannah sekehendaknya. Seorang ibu yg salihah tersebut tekun menarbiyah ketiga anaknya dan membimbing mereka agar mengikuti jejak yg telah di tempuh oleh ayahnya yg telah syahid serta membiasakan mereka dgn tabiat iman. Belum lama berselang dari waktu tersebut Abu Bakar ra datang utk meminang Asma’ binti Umais setelah wafatnya istri beliau Ummu Rumaan ra. Tiada alasan bagi Asma’ utk menolak pinangan orang seutama Abu Bakar ra begitulah akhirnya Asma’ berpindah ke rumah Abu Bakar ra utk menambah cahaya kebenaran dan cahaya iman dan utk mencurahkan cinta dan kesetiaan di rumah tangganya. Setelah sekian lama beliau melangsungkan pernikahan yg penuh barakah Allah mengaruniakan kepada mereka seorang anak laki-laki. Mereka ingin melaksanakan haji wada maka Abu Bakar menyuruh istrinya utk mandi dan menyertai haji setelah Rasulullah saw memintanya. Kemudiana Asma’ menyaksikan peristiwa demi peristiwa yg besar namun peristiwa yg paling besar adl wafatnya pemimpin anak Adam dan terputusnya wahyu dari langit. Kemudian beliau juga menyaksikan suaminya yakni Abu Bakar memegang tampuk kekhalifahan bagi kaum muslimin sehingga suaminya merampungkan problematika yg sangat rumit seperti memerangi orang-orang yg murtad memerangi orang-orang yg tidak mau berzakat serta mengirimkan pasukan Usamah dan sikapnya yg teguh laksana gunug tidak ragu-ragu dan tidak bimbang demikian pula beliau menyaksikan bagaimana pertolongan Allah diberikan kepada kaum muslimin dgn sikap iman yg teguh tersebut. Asma’ senantiasa menjaga agar suaminya senantiasa merasa senang dan beliau hidup bersama suaminya dgn perasaan yg tulus turut memikul beban bersama suaminya dalam urusan umat yg besar. Akan tetapi hal itu tidak berlangsung lama sebab Khalifah ash-Shidiq sakit dan semakin bertambah parah hingga keringat membasahi pada bagian atas kedua pipi beliau. Ash-Shidiq dgn ketajaman perasaan seorang mukmin yg shadiq merasakan dekatnya ajal beliau sehingga beliau bersegera utk berwasiat. Adapun di antara wasiat beliau adl agar beliau dimandikan oeh istrinya Asma’ binti Umais ra selain itu beliau berpesan kepada istrinya agar berbuka puasa dgn berkata “Berbukalah krn hal itu membuat dirimua lbh kuat.” Asma’ merasa telah dekatnya wafat beliau sehingga beliau membaca istirja dan memohon amun sedangkan kedua mata beliau tidak berpaling sedikit pun dari memandang suaminya yg ruhnya kembali dgn selamat kepada Allah. Hal itu membuat Asma’ meneteskan air mata dan bersedih hati akan tetapi sedikit pun beliau tidak mengatakan sesuatu melainkan yg diridhai Allah Tabaraka wa Ta’ala beliau tetap bersabar dab berteguh hati. Selanjutnya beliau menunaikan perkara penting yg diminta oleh suaminya yg telah tiada krn beliau adl orang yg paling bisa dipercaya oleh suaminya. Mulailah beliau memandikan jenazah suaminya dan beliau lupa terhadap wasiat yg kedua. Beliau bertanya kepada para muhajirin yg hadir “Sesungguhnya aku sedang berpuasa namun hari ini adl hari yg sangat dingin apakah boleh bagiku utk mandi?” Mereka menjawab “Tidak.” . Di akhir siang seusai dimakamkannya as-Shiddiq tiba-tiba Asma’ binti Umais ingat wasiat suaminya yg kedua yakni agar beliau berbuka . Lantas apa yg dilakukannya sekarang? Sedangkan waktu hanya tinggal sebentar lagi. Menunggu matahari tenggelam dan orang yg shoum diperbolehkan utk berbuka? apakah dia akan setia dgn wasiat suaminya ataukah menunggu sejenak saja utk melanjutkan puasanya? Kesetiaan terhadap suaminya telah menghalangi beliau utk mengkhianati wasiat suaminya yg telah pergi maka beliau mengambil air dan meminum kemudian berkata “Demi Allah aku tidak akan melanggar janjinya hari ini.” Setelah kepergian suaminya Asma’ ra melazimi rumahnya dgn mendidik putra-putranya baik dari Ja’far maupun dari Abu Bakar. Beliau menyerahkan urusan anak-anaknya kepada Allah dgn mohon kepada-Nya utk memperbaiki anak-anaknya dan Allah pun memperbaiki mereka hingga mereka menjadi imam bagi orang-orang yg bertakwa. Inilah puncak dari harapan beliau di dunia dan beliau tidak mengetahui takdir yg akan menimpa beliau yg tersembunyi di balik ilmu Allah. Dialah Ali bin Abu Thalib ra saudara dari Ja’far yg memiliki dua sayap mendatangi Asma’ utk meminangnya sebagai wujud kesetiaan Ali kepada saudaranya yg dia cintai yaitu Ja’far begitu pula Abu Bakar as-shiddiq ra. Setelah berkali-kali berpikir dan mempertimbangkannya dgn matang beliau memutuskan utk menerima lamaran dari Ali bin Abi Thalib sehingga kesempatan tersebut dapat beliau gunakan utk membantu membina putra-putra saudaranya Ja’far. Maka berpindahlah Asma’ ke rumah tangga Ali ra setelah wafatnya Fatimah az-Zahraa’ ra dan ternyata beliau adl sebaik-baik wanita salihah dan beliau juga memiliki suami yg paling baik dalam bergaul. Asma’ senantiasa memiliki kedudukan yg tinggi di mata Ali hingga beliau sering mengulang-ulang di tiap tempat “Di antara wanita yg memiliki syhwt (**) telah menipu kalian maka aku tidak menaruh kepercayaan di antara wanita melebihi Asma’ binti Umais.” Allah memberi kemurahan kepada Ali dgn mengaruniai anak dari Asma’ yg bernama Yahya dan Aunan berlalulah hari demi hari dan Ali menyaksikan pemandangan yg asing yakni putra saudaranya Ja’far sedang berbantahan dgn Muhammad bin Abu Bakar dan masing-masing membanggakan diri dari yg lain dgn mengatakan “Aku lbh baik daripada kamu dan ayahku lbh baik daripada ayahmu.” Ali tidak mengetahui apa yg mereka berdua katakan. Dan bagaimana pula memutuskan antara keduanya krn beliau merasa simpati dgn keduanya. Maka tiada yg dapat beliau lakukan selain memanggil ibu mereka yakni Asma’ ra kemudian berkata “Putuskanlah antara keduanya!” Dengan pikirannya yg tajam dan hikmah yg mendalam beliau berkata “Aku tidak melihat seorang pemuda di Arab yg lbh baik daripada Ja’far dan aku tidak pernah melihat orang tua yg lbh baik daripada Abu Bakar.” Inilah yg menyelesaikan urusan mereka berdua dan kembalilah kedua bocah tersebut saling merangkul dan bermain bersama. Namun Ali merasa takjub dgn bagusnya keputusan yg diambil oleh Asma’ terhadap anak-anaknya dgn menatap wajah istrinya beliau berkata “Engaku tidak menyisakan bagi kami sedikit pun wahai Asma’?” Dengan kecerdasan yg tinggi dan keberanian yg luar biasa ditambah lagi adab yg mulia beliau berkata “Di antara ketiga orang pilihan kebaikan Anda masih di bawah kebaikan mereka.” Ali ra tidak merasa asing dgn jawaban istrinya yg cerdas maka beliau berkata dgn ksatria dan akhlak yg utama “Sendaianya engkau tidak menjawab dgn jawaban tersebut niscaya aku cela dirimu.” Akhirnya kaum muslimin memilih Ali ra sebagai khalifah setelah Utsman bin Affan maka kedua kalinya Asma’ menjadi istri seorang khalifah yg kali ini adl khalifah rasyidin yg keempat semoga Allah meridhai mereka semuanya. Asma’ turut serta memikul tanggung jawab sebagai istri khalifah bagi kaum muslimin dalam menghadapi peristiwa-peristiwa besar begitu pula dgn Abdullah bin Ja’far dan Muhammad bin Abu Bakar ra berdiri di samping ayahnya dalam rangka membela kebenaran. Kemudian setelah berselang beberapa lama wafatlah putra beliau Muhammad bin Abu Bakar ra dan musibah tersebut membawa pengaruh yg besar pada diri beliau akan tetapi Asma’ seorang wanita mukminah tidak mungkin menyelisihi ajaran Islam dgn berteriak-teriak dan meratap dan hal-hal lain yg dilarang dalam Islam. Tiada yg beliau lakukan selain berusaha bersabar dan membawa pertolongan dgn sabar dan salat terhadap penderitaan yg beliau alami. Asma’ selalu memendam kesedihannya hingga payudaranya mengeluarkan darah. Belum lagi tahun berganti hingga sakit beliau bertambah parah dan menjadi lemah jasmaninya dgn cepat kemudian beliau meninggal dunia. Yang tinggal hanyalah lambang kehormatan yg tercatat dalam sejarah setelah beliau mengukir sebaik-baik contoh dalam hal kebijaksanaan kesabaran dan kekuatan. Sumber Nisaa’ Haular Rasuuli Mahmud Mahdi al-Istanbuli dan Musthafa Abu an-Nashr asy-Syalabi Al-Islam - Pusat Informasi dan Komunikasi Islam Indonesia

sumber file al_islam.chm